Đánh giá tác động của kỹ năng phẫu thuật lên tình trạng chậm làm rỗng dạ dày sau cắt tá tụy qua robot

Điểm nổi bật

Nghiên cứu đa trung tâm này đánh giá đường cong học tập của nối dạ dày–ruột bằng robot (robotic gastroenterostomy, RGE) trong phẫu thuật cắt tá tụy qua robot (robotic pancreatoduodenectomy, RPD), và cho thấy rằng hiệu quả kỹ thuật phẫu thuật được cải thiện, được đo bằng thang điểm OSATS, có tương quan với tỷ lệ giảm đáng kể tình trạng chậm làm rỗng dạ dày có ý nghĩa lâm sàng (delayed gastric emptying, DGE). Nghiên cứu xác định ngưỡng 34 thủ thuật tại đó kỹ năng kỹ thuật cải thiện rõ rệt, làm giảm nguy cơ DGE hơn một nửa. Một số thành phần cụ thể của OSATS như thao tác nhẹ nhàng và xử lý dụng cụ có khả năng dự báo mạnh mẽ sự xuất hiện của DGE.

Bối cảnh nghiên cứu

Phẫu thuật cắt tá tụy qua robot đã nổi lên như một lựa chọn xâm lấn tối thiểu trong phẫu thuật tụy, với các lợi ích tiềm năng về độ chính xác và hồi phục. Tuy nhiên, một số nghiên cứu ghi nhận nguy cơ DGE tăng sau RPD so với phẫu thuật mở. DGE là một biến chứng hậu phẫu quan trọng, làm kéo dài thời gian nằm viện và ảnh hưởng đến hồi phục của người bệnh. Căn nguyên của DGE sau các thủ thuật bằng robot vẫn chưa được xác định rõ, với giả thuyết rằng đường cong học tập vốn có của phẫu thuật robot có thể góp phần vào tình trạng này. Cho đến nay, vẫn thiếu các thước đo khách quan liên kết mức độ thành thạo kỹ thuật phẫu thuật với kết cục DGE.

Thiết kế nghiên cứu

Phân tích hậu cứu này sử dụng các video được thu thập tiền cứu từ chương trình đào tạo đa trung tâm LAELAPS-3. Nghiên cứu bao gồm 192 miệng nối RGE được thực hiện trong quá trình RPD; hiệu quả phẫu thuật được hai người chấm điểm độc lập, làm mù, đánh giá bằng khung Đánh giá khách quan cấu trúc kỹ năng kỹ thuật (Objective Structured Assessment of Technical Skills, OSATS). Tiêu chí đánh giá chính là diễn tiến của tổng điểm OSATS theo thời gian, nhằm mô hình hóa đường cong học tập. Các phân tích thứ cấp khảo sát mối tương quan giữa điểm OSATS và DGE độ B/C có ý nghĩa lâm sàng, được định nghĩa theo tiêu chuẩn hiện hành. Các phương pháp phân tích bao gồm diện tích dưới đường cong ROC (area under the receiver operating characteristic curve, AUC) để đánh giá độ chính xác dự báo, tỷ số chênh và phân tích tổng tích lũy (cumulative sum, CUSUM) để xác định các điểm ngoặt trong quá trình tiếp thu kỹ năng kỹ thuật.

Kết quả chính

Tỷ lệ mắc DGE có ý nghĩa lâm sàng chung là 21,9% (42/192). Điểm OSATS trung bình trên toàn bộ các thủ thuật là 22,4 (±5,1). Điểm OSATS cho thấy năng lực dự báo DGE có ý nghĩa thống kê (AUC 0,668, P < 0,001). Trong các thành phần của OSATS, “gentleness” cho thấy mối liên quan đơn lẻ mạnh nhất (AUC 0,719, P < 0,001), tiếp theo là “instrument handling” và “tissue exposure”. Tổng điểm OSATS >25 liên quan với giảm nguy cơ tương đối 59,9% đối với DGE độ B/C (11,3% so với 28,1%; OR 0,325, P = 0,006). Phân tích CUSUM cho thấy một điểm ngoặt tại 34 thủ thuật; sau mốc này, điểm OSATS cải thiện và tỷ lệ DGE giảm từ 25,7% trước 34 thủ thuật xuống 11,5% sau 34 thủ thuật (OR 0,156, P = 0,035). Hồi quy logistic đa biến xác định OSATS ≤25 là một yếu tố nguy cơ độc lập của DGE (OR 2,907, P = 0,028), sau khi đã hiệu chỉnh các yếu tố gây nhiễu.

Bình luận chuyên gia

Nghiên cứu này đã xác lập một cách vững chắc hiệu ứng đường cong học tập trong nối dạ dày–ruột bằng robot trong RPD, khẳng định rằng mức độ thành thạo phẫu thuật ảnh hưởng trực tiếp đến một biến chứng hậu phẫu có ý nghĩa lâm sàng. Việc sử dụng chấm điểm OSATS dựa trên video, được làm mù, là một điểm mạnh, vì cung cấp các thước đo khách quan và có thể tái lập về kỹ năng kỹ thuật. Kết quả nhấn mạnh các khía cạnh kỹ thuật then chốt như sự tinh tế trong thao tác với mô, có thể góp phần vào cơ chế bệnh sinh của DGE—nhiều khả năng thông qua việc giảm chấn thương mô tại chỗ, phù nề hoặc thiếu máu cục bộ, từ đó làm suy giảm nhu động dạ dày.

Việc tích hợp các đánh giá kỹ năng phẫu thuật có cấu trúc vào chương trình đào tạo có thể cải thiện kết cục người bệnh bằng cách xác định những phẫu thuật viên cần được cố vấn thêm trước khi hành nghề độc lập. Tuy nhiên, do tính chất quan sát của nghiên cứu và khả năng khác biệt trong quản lý quanh phẫu thuật, cần diễn giải thận trọng. Các nghiên cứu tiền cứu tiếp theo nên xác nhận liệu các can thiệp có mục tiêu nhằm cải thiện các yếu tố OSATS có thể làm giảm DGE một cách tiền cứu hay không.

Kết luận

Nghiên cứu xác nhận rằng việc cải thiện hiệu quả phẫu thuật trong nối dạ dày–ruột bằng robot khi thực hiện cắt tá tụy có liên quan đến tỷ lệ DGE độ B/C thấp hơn đáng kể. Thang điểm OSATS là một công cụ hữu ích cho đào tạo phẫu thuật dựa trên năng lực và bảo đảm chất lượng trong phẫu thuật tụy bằng robot. Nhận diện và vượt qua đường cong học tập có thể tối ưu hóa kết cục và có khả năng mở rộng việc áp dụng an toàn phương pháp tiếp cận bằng robot.

Quỹ tài trợ và ClinicalTrials.gov

Dữ liệu có nguồn gốc từ chương trình đào tạo đa trung tâm LAELAPS-3. Bài báo không nêu chi tiết các nguồn tài trợ cụ thể. Không có thông tin đăng ký thử nghiệm lâm sàng trong ấn phẩm gốc.

Tài liệu tham khảo

1. Zwart MJW, van den Broek BLJ, Paijens DSJ, Zwetsloot SLM, Comandatore A, Busch OR, Tran KTC, Luyer MD, Schreinemakers J, Wijsman JH, van der Schelling GP, de Hingh IHJT, Mieog JSD, Bonsing BA, Takagi K, de Wilde RF, Morelli L, Zeh HJ 3rd, Zureikat AH, Hogg ME, Groot Koerkamp B, Besselink MG; Dutch Pancreatic Cancer Group. Video Assessment of Surgical Performance in Robotic Gastroenterostomy During Pancreatoduodenectomy: Evaluating the Learning Curve and Risk of Delayed Gastric Emptying. Ann Surg. 2026 Oct 1;284(4):787-795. doi: 10.1097/SLA.0000000000006692. Epub 2025 Mar 12. PMID: 40071327; PMCID: PMC13557470.
2. Birkmeyer JD, Finks JF, O’Reilly A, et al. Surgical skill and complication rates after bariatric surgery. N Engl J Med. 2013;369(15):1434-1442.
3. Bassi C, Dervenis C, Butturini G, et al. Postoperative pancreatic fistula: an international study group (ISGPF) definition. Surgery. 2005;138(1):8-13.
4. Esposito A, Nguyen KT, Edil BH, et al. Robotic pancreaticoduodenectomy: techniques and outcomes. Ann Surg. 2012;256(1):25-32.