Giới thiệu và bối cảnh
Bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chức năng chuyển hóa (Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease, MASLD) hiện là bệnh gan mạn tính thường gặp nhất trên toàn thế giới và thường đồng thời xuất hiện với béo phì, kháng insulin, đái tháo đường cùng các tình trạng tim mạch-chuyển hóa khác. Song song với đó, ung thư đại trực tràng (Colorectal Cancer, CRC) vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mắc bệnh và tử vong do ung thư trên toàn cầu. Ngày càng có nhiều dữ liệu dịch tễ học và cơ chế bệnh sinh cho thấy MASLD (trước đây gọi là bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, Nonalcoholic Fatty Liver Disease, NAFLD) có liên quan đến nguy cơ cao hơn của tân sinh đại trực tràng. Tuy nhiên, các bác sĩ lâm sàng trước đây chưa có một cách tiếp cận rõ ràng, dựa trên ý kiến chuyên gia, để đánh giá và xử trí nguy cơ CRC ở người bệnh MASLD.
Đồng thuận Delphi quốc tế do Wu và cộng sự công bố trên Gut (2026) đã tập hợp 35 chuyên gia đa chuyên khoa từ sáu châu lục để đánh giá 17 tuyên bố về dịch tễ học, cơ chế bệnh sinh và xử trí nguy cơ CRC ở MASLD. Hội đồng đã đạt đồng thuận đối với tất cả các tuyên bố và đưa ra các khuyến nghị thực hành, lấy người bệnh làm trung tâm, nhấn mạnh tầm soát CRC sớm hơn, điều chỉnh theo nguy cơ và quản lý chuyển hóa tích hợp nhằm giảm gánh nặng CRC ở quần thể này (Wu et al., Gut 2026). Bài viết này tóm lược các phát hiện cốt lõi và hàm ý thực hành cho bác sĩ lâm sàng và hệ thống y tế.
