Giới thiệu
Đột quỵ thiếu máu cục bộ (Ischemic Stroke, IS) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tàn tật và tử vong trên toàn thế giới, phát sinh do tắc nghẽn các mạch máu cung cấp cho não. Trong số nhiều nguyên nhân, rung nhĩ (Atrial Fibrillation, AF)—một rối loạn nhịp tim không đều và thường nhanh—và đái tháo đường là những yếu tố góp phần quan trọng nhưng khác nhau về cơ chế bệnh sinh. Đột quỵ thiếu máu cục bộ liên quan đến AF chủ yếu xảy ra do biến cố thuyên tắc tim do nhịp tim hỗn loạn, trong khi đột quỵ thiếu máu cục bộ liên quan đến đái tháo đường thường phản ánh tổn thương mạch máu lan tỏa do rối loạn chuyển hóa mạn tính ảnh hưởng đến nhiều giường mạch, một tình trạng được gọi là bệnh mạch máu toàn thân (panvascular disease).
Việc hiểu các xu hướng gánh nặng toàn cầu của IS quy cho hai yếu tố này cung cấp thông tin giá trị cho ưu tiên y tế công cộng và phân bổ nguồn lực. Bài viết này trình bày phân tích dựa trên bộ dữ liệu Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu (Global Burden of Disease, GBD) 2021, xem xét mô hình mắc mới, biến thiên theo khu vực và dự báo tương lai đối với IS liên quan đến AF so với đái tháo đường.
