Điểm nổi bật
Nghiên cứu này giới thiệu “chỉ số autofluorescence”, một thước đo định lượng về tính không đồng nhất của tuyến cận giáp bằng phương pháp autofluorescence cận hồng ngoại, có thể phân biệt tin cậy tuyến cận giáp bệnh lý với tuyến bình thường ngay trong phẫu thuật. Ngưỡng chỉ số autofluorescence ≥2,5 cho thấy mạnh mẽ rằng tuyến đó tăng chức năng, hỗ trợ phẫu thuật viên trong các trường hợp khó, đặc biệt khi phân biệt u tuyến đơn độc (single adenoma) với tăng sản nhiều tuyến (multigland hyperplasia).
Bối cảnh
Cường cận giáp nguyên phát là một rối loạn nội tiết thường gặp, đặc trưng bởi tình trạng hoạt động quá mức của một hoặc nhiều tuyến cận giáp, dẫn đến tăng calci máu và các biến chứng liên quan như loãng xương, sỏi thận và rối loạn chức năng nhận thức-thần kinh. Cắt bỏ phẫu thuật mô tuyến cận giáp tăng chức năng vẫn là phương pháp điều trị triệt để. Tuy nhiên, việc xác định chính xác tuyến bệnh lý so với tuyến bình thường trong quá trình cắt tuyến cận giáp có thể rất khó khăn, đặc biệt trong các trường hợp bệnh nhiều tuyến hoặc biểu hiện normohormonal.
Hình ảnh autofluorescence cận hồng ngoại đã nổi lên như một kỹ thuật đầy hứa hẹn để quan sát tuyến cận giáp trong phẫu thuật bằng cách khai thác huỳnh quang nội sinh của mô. Mặc dù các nghiên cứu trước đây đã chứng minh tiềm năng phân biệt tuyến cận giáp với các mô xung quanh, nhưng hiện vẫn chưa thiết lập được các chỉ số rõ ràng để phân biệt tuyến tăng chức năng (u tuyến hoặc tăng sản) với tuyến cận giáp bình thường theo thời gian thực.
Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu quan sát tiến cứu này tuyển chọn 72 bệnh nhân được phẫu thuật cắt tuyến cận giáp triệt để vì cường cận giáp nguyên phát điển hình hoặc normohormonal. Một thiết bị autofluorescence cận hồng ngoại được sử dụng trong phẫu thuật để khảo sát tất cả các tuyến cận giáp đã được xác định.
Hai tham số về tính không đồng nhất của autofluorescence được tính cho từng tuyến: độ biến thiên (chênh lệch giữa giá trị huỳnh quang tối đa và tối thiểu) và chỉ số autofluorescence (tỷ số giữa huỳnh quang tối đa và huỳnh quang tối thiểu). Kết cục chính là khả năng của chỉ số autofluorescence trong việc phân biệt tuyến bệnh lý với tuyến bình thường trong khi phẫu thuật. Phân tích đường cong ROC (receiver operating characteristic) được áp dụng để xác định các ngưỡng tối ưu cho việc phân biệt.
Kết quả chính
Nhóm phẫu thuật gồm 57 bệnh nhân có u tuyến đơn độc, 5 bệnh nhân có u tuyến đôi và 10 bệnh nhân có tăng sản bốn tuyến. Tất cả bệnh nhân đều đạt được khỏi bệnh sau can thiệp phẫu thuật.
Các tuyến cận giáp bệnh lý cho thấy tính không đồng nhất của tín hiệu autofluorescence cao hơn rõ rệt, thể hiện qua các giá trị độ biến thiên và chỉ số autofluorescence cao hơn so với tuyến bình thường.
Đối với u tuyến đơn độc, chỉ số autofluorescence ≥2,4 dự đoán tin cậy tuyến bệnh lý với diện tích dưới đường cong ROC (AUC) là 0,90, cho thấy khả năng phân biệt rất tốt. Tương tự, ở trường hợp tăng sản bốn tuyến, ngưỡng chỉ số autofluorescence ≥2,5 với AUC 0,86 giúp phân biệt tuyến tăng sản với mô bình thường.
Không ghi nhận tương quan có ý nghĩa giữa chỉ số autofluorescence và trọng lượng tuyến, củng cố rằng tính không đồng nhất của huỳnh quang không phụ thuộc vào kích thước tuyến và mang lại giá trị chẩn đoán riêng biệt.
Bình luận chuyên gia
Việc đưa vào chỉ số autofluorescence định lượng là một bước tiến quan trọng trong nhận diện tuyến cận giáp trong phẫu thuật. Bằng cách cung cấp một thước đo khách quan, theo thời gian thực, phương pháp này đáp ứng một nhu cầu lâm sàng còn bỏ ngỏ—đặc biệt khi hình thái quan sát hoặc các chỉ dấu sinh hóa còn mơ hồ. Các nghiên cứu trước đây ghi nhận sự khác nhau về autofluorescence giữa các tuyến, nhưng chưa có ngưỡng trong mổ đủ mạnh và được chuẩn hóa để trực tiếp hỗ trợ quyết định phẫu thuật.
Về mặt cơ chế, sự thay đổi thành phần tế bào và trạng thái chuyển hóa ở các tuyến tăng chức năng có thể góp phần tạo nên các mẫu autofluorescence khác biệt, tuy nhiên vẫn cần thêm nghiên cứu để làm rõ nền tảng sinh học này.
Hạn chế của nghiên cứu bao gồm số lượng ca tăng sản nhiều tuyến còn tương đối ít và thiết kế đơn trung tâm, có thể ảnh hưởng đến khả năng khái quát hóa. Các thử nghiệm đa trung tâm trong tương lai có thể xác nhận các phát hiện này và tích hợp phép đo chỉ số autofluorescence với các phương thức mới nổi khác (ví dụ: phẫu thuật định vị bằng chất phóng xạ, xét nghiệm PTH trong mổ) nhằm tối ưu hóa kết quả cắt tuyến cận giáp.
Kết luận
Chỉ số autofluorescence là một công cụ định lượng mới, sử dụng trong phẫu thuật, giúp tăng khả năng phân biệt tuyến cận giáp tăng chức năng với tuyến bình thường trong quá trình cắt tuyến cận giáp. Chỉ số ≥2,5 cho thấy tin cậy tuyến dạng u tuyến hoặc tăng sản và có thể hướng dẫn chiến lược cắt bỏ, từ đó có khả năng rút ngắn thời gian mổ và cải thiện tỷ lệ khỏi bệnh. Việc áp dụng rộng rãi hơn và tiếp tục xác thực kỹ thuật này có thể làm thay đổi thực hành phẫu thuật tuyến cận giáp, đặc biệt ở các trường hợp phức tạp với tình trạng tuyến không rõ ràng.